Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΟΖ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΟΖ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου 2010

Ξεκαθαρίζει η στρατηγική της Τουρκίας στη Μ. Ανατολή και τη ΝΑ Μεσόγειο



Του Σάββα Καλεντερίδη*
Όταν τον Ιανουάριο του 2009 ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, άφηνε άναυδο τον Ισραηλινό ομόλογό του, Σιμόν Πέρες, και εγκατέλειπε το φόρουμ στο Νταβός, στο οποίο συμμετείχαν αμφότεροι, με συντονιστή τον αρμενικής καταγωγής δημοσιογράφο Ντέιβιντ Ιγνάτιους, όλοι προσπαθούσαν να δώσουν εξήγηση για την πρωτοφανή για τα διπλωματικά ειωθότα κίνηση του Τούρκου πρωθυπουργού.
Οι περισσότερες εξηγήσεις συνέκλιναν στο γεγονός ότι ο Ερντογάν ήθελε να δείξει τη δυσφορία του για τη σφοδρή και πολυαίμακτη επίθεση που είχε εξαπολύσει το Ισραήλ εναντίον
της Λωρίδας της Γάζας, μόλις ένα μήνα πριν το διπλωματικό επεισόδιο. Άλλοι αναλυτές, πάλι, μιλούσαν για προσχεδιασμένοι ενέργεια που είχε ως στόχο την ηρωοποίηση του Ερντογάν στον αραβικό και τον μουσουλμανικό κόσμο.
Όλες οι παραπάνω εξηγήσεις ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά κάπου έπασχαν και δεν ήταν πειστικές. Και αυτό γιατί η κίνηση του Ερντογάν έθετε τις 'βάσεις' μιας απότομης στροφής στις τουρκο-ισραηλινές σχέσεις, που από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ ήταν περίπου σχέσεις ‘μάνας-παιδιού’.
Αν μελετούσε κανείς με προσοχή τον τουρκικό τύπο την περίοδο εκείνη, θα έβλεπε ότι διπλωματικές πηγές στην Άγκυρα δεν απέδιδαν την σφοδρή και οργίλη αντίδραση του Ερντογάν στην επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά στην απότομη υπαναχώρηση από την ειρηνευτική διαδικασία με τη Συρία, στην οποία η Τουρκία είχε επενδύσει πολλά και διεκδικούσε ρόλο ρυθμιστή, όπως ρόλο ρυθμιστή διεκδικούσε και στο Παλαιστινιακό αλλά και στη διαδικασία επίλυσης των προβλημάτων που υφίστανται μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Και ο ρόλος αυτός τινάχτηκε στον αέρα με την επίθεση στη Γάζα, η οποία, όπως φαίνεται, ήταν η αφορμή και όχι η αιτία. Δηλαδή, πίσω από την αντίδραση του Ερντογάν, δεν κρυβόταν ο πόνος του ιδίου και των Τούρκων για το δοκιμαζόμενο λαό της Παλαιστίνης ή για την τύχη των υψωμάτων του Γκολάν, αλλά η στρατηγική της Άγκυρας να εμπλακεί ενεργά και καθοριστικά στις πολιτικο-διπλωματικές διαδικασίες της Μέσης Ανατολής, με σκοπό να αποτρέψει αυτά που συμβαίνουν στις μέρες μας και εννοούμε τις κινήσεις που γίνονται για την εκμετάλλευση των υποθαλασσίων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στη ΝΑ Μεσόγειο και όχι μόνο.
Η Τουρκία διακατέχεται από το σύνδρομο του αποκλεισμού από τις ανοιχτές θάλασσες, από ποιόν άλλον, από τους 'κακούς Έλληνες' αλλά και από τη Δύση, που συνωμοτεί εις βάρος της, όπως προσφιλώς αρέσκονται να χαρακτηρίζουν την ιστορική διεθνή πραγματικότητα που έχει καθορίσει τα ίδια της τα σύνορα και το διεθνές νομικό πλαίσιο που αφορά το Δίκαιο της Θάλασσας, που, είναι αλήθεια, δεν της δίνει για εκμετάλλευση τις θαλάσσιες περιοχές που θα επιθυμούσαν οι ίδιοι οι (παραδοσιακά) άπληστοι Τούρκοι. Όμως, τί να κάνουμε, αυτά έχει η ζωή. Θα μπορούσαν να είναι και πολύ χειρότερα τα πράγματα για την Τουρκία -που μάλλον ξεχνάει ότι ήταν με την πλευρά των ηττημένων στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο- αν η Ελλάδα και η 'κακή' Δύση χειριζόταν λίγο διαφορετικά τα πράγματα το 1919-1922. Τότε το τουρκικό κράτος μπορεί να ήταν  αποκλεισμένο εντελώς από τις θάλασσες, κάτι που, άλλωστε, είναι και απολύτως συμβατό με την ιστορία του τουρκικού έθνους, που έλκει την καταγωγή του από την Κεντρική Ασία.
Επανερχόμενοι στη σκληρή πραγματικότητα, η Τουρκία 'έβλεπε' ότι η εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις χώρες και τις περιοχές που παραδοσιακά παράγουν αυτά τα 'αγαθά', θα οδηγούσε αργά ή γρήγορα τους μεγάλους παγκόσμιους παίκτες στην εκμετάλλευση νέων περιοχών, που μέχρι τώρα παρέμεναν ανεκμετάλλευτες είτε για τεχνικούς (μεγάλο βάθος κλπ) είτε για πολιτικούς λόγους. Στην περίπτωσή μας, τέτοιες περιοχές, πλούσιες σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, με βάση τις έρευνες και τις επιστημονικές εκτιμήσεις που έχουν γίνει, βρίσκονται στη ΝΑ Μεσόγειο, στη θάλασσα μεταξύ Κύπρου-Ρόδου και Κρήτης και φυσικά στο Αιγαίο. Και επειδή η Τουρκία, με βάση τα διεθνώς παραδεδεγμένα σύνορα και το διεθνές δίκαιο, είναι αποκλεισμένη από τις αυτές τις περιοχές, ανέπτυξε και υπηρετεί επί δεκαετίες με συνέπεια μια στρατηγική διεκδίκησης και απόκτησης 'δικαιωμάτων' στις επίμαχες περιοχές, με καθαρά πολιτικά κριτήρια, με την απειλή χρήσης βίας και με την επίκληση 'ζωτικών συμφερόντων' εδώ κι εκεί.
Και λέμε εδώ κι εκεί, για τους εξής λόγους. Το 1997, η Τουρκία, συνεπικουρούμενη και από τις ΗΠΑ, απαίτησε να συμπεριληφθεί στη Διακήρυξη της Μαδρίτης άρθρο που αναφέρεται σε νόμιμα ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο, παρότι είναι γνωστό ακόμα και σε φοιτητές του πρώτου έτους της πολιτικής επιστήμης ότι η επίκληση ζωτικών συμφερόντων κατά κάποιο τρόπο ΄νομιμοποιεί' τη χρήση βίας και άρα και το casus belli της Άγκυρας στο Αιγαίο.
Πριν λίγες μέρες, μετά την υπογραφή της μείζονος σημασίας συμφωνίας καθορισμού των ορίων της ΑΟΖ μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του κράτους του Ισραήλ, ο Τούρκος υπηρεσιακός υφυπουργός εξωτερικών, Φεριντούν Σινιρλίογλου, κάλεσε τον πρέσβη του Ισραήλ στην Άγκυρα και διαμαρτυρήθηκε έντονα εξ ονόματι της τουρκικής κυβέρνησης για την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας. Ο Τούρκος αξιωματούχος, αφού υπενθύμισε στον πρέσβη του Ισραήλ ότι σε προηγούμενη απόπειρα της Κύπρου να κάνει έρευνες εντός της δικής της ΑΟΖ, η Άγκυρα έστειλε στην περιοχή πολεμικά πλοία, κάτι που προτίθεται να πράξει και οποιαδήποτε άλλη φορά επιδιώξει να πράξει μονομερώς κάτι ανάλογο, υπονοώντας και την περίπτωση της συνεκμετάλλευσης του κοιτάσματος Λεβιάθαν, αναφέρθηκε και πάλι σε ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας σε μια περιοχή με την οποία όχι μόνο δεν συνορεύει, αλλά παρεμβάλλονται οι ΑΟΖ τριών άλλων χωρών, και εννοούμε τις ΑΟΖ της Συρίας, του Λιβάνου και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η στάση της Τουρκίας στο θέμα, ξεκαθαρίζει την ακολουθούμενη στρατηγική και 'φωτίζει' πλέον τους λόγους για τους οποίους η Άγκυρα έχει προβεί τα προηγούμενα χρόνια σε μια σειρά από ενέργειες, μερικές από τις οποίες -και πολύ κρίσιμες- είναι η διπλωματική αλλά και έμπρακτη αμφισβήτηση της Γαύδου, που κόστισε και τη ζωή του σμηναγού Ηλιάκη, η ναύλωση του νορβηγικού ερευνητικού πλοίου και η δραστηριοποίησή του στην εξαιρετικής σημασίας θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελόριζου, που είναι εκτός της τουρκικής ΑΟΖ και οι 'βόλτες' των φρεγατών του τουρκικού πολεμικού ναυτικού στη Μύκονο, τον Καφηρέα, τη Ραφήνα και την Κύμη.
Μετά από όλα αυτά, θεωρούμε ότι ξεκαθαρίζει η στρατηγική της Άγκυρας, κάτι που μας δίνει το δικαίωμα να πούμε ότι πλέον 'Έχουν γνώσιν οι φύλακες'.

*Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στη στήλη ΜΕ ΤΟ ΧΕΡΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ, της εφημερίδας ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑ, φύλλο 24-12-2010

Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2010

Το μυστικό deal μεταξύ Ερντογάν και Παπανδρέου για το Αιγαίο


Bookmark and Share

* Η Ελλάδα θα επεκτείνει (σε διαφορετικό μήκος) τα χωρικά ύδατά της, ενώ όλα δείχνουν ότι θα παραιτηθεί από το δικαίωμα να ορίσει Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες
* Σε δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων θα τεθεί το θέμα της υφαλοκρηπίδας, με το βλέμμα στην ενέργεια
Του Σωτήρη Σιδέρη

Τα δύο βήματα:

Πρώτο στάδιο
1. Επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων (σε διαφορετικό μήκος ανά περιοχή), αλλά όχι στα 12 μίλια, και αποφάσεις για τον εναέριο χώρο και το FIR.
2. Απόσυρση των τουρκικών θεωρών για «γκρίζες ζώνες».
3. Παραίτηση της Ελλάδας από το δικαίωμα να ορίσει Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ).
4. Σύνταξη Κειμένου Αρχών που θα δεσμεύει ας δύο χώρες για τήρηση των παραπάνω σημείων.

Δεύτερο στάδιο
1. 1 Συζητήσεις γ»α το καυτό θέμα της υφαλοκρηπίδας.
2. Διμερής συμφωνία ή προσφυγή στη Χάγη για το ίδιο θέμα.
3. Πιθανώς να ανοίξει ο δρόμος της Τουρκίας για εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων στην Ανατ. Μεσόγειο.

Η Ελλάδα θα επεκτείνει (σε διαφορετικό μήκος) τα χωρικά υδατά της, ενώ όλα δείχνουν ότι θα παραιτηθεί από το δικαίωμα να ορίσει Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες.
Πολιτική απόφαση για ραγδαία κλιμάκωση των μυστικών διαπραγματεύσεων Ελλάδας-Τουρκίας, με στόχο τη διευθέτηση των προβλημάτων στο Αιγαίο, έχουν πάρει οι πρωθυπουργοί των δύο χωρών Γιώργος Παπανδρέου και Ταγίπ Ερντογάν και, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, έχουν συμφωνήσει ότι μέχρι το τέλος του χρόνου ο πρώτος πυλώνας της διμερούς συμφωνίας θα είναι έτοιμος προς δημοσιοποίηση.

Η συμφωνία θα περιλαμβάνει την -ασύμμετρη- επέκταση των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου της Ελλάδας με τη σύμφωνη γνώμη της Τουρκίας, ενώ όλα δείχνουν ότι η χώρα μας έχει παραιτηθεί από το δικαίωμα να ορίσει Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ). Το εύρος της επέκτασης θα ποικίλλει, καθώς στο Βόρειο Αιγαίο θα είναι μεγαλύτερη και στα Δωδεκάνησα πολύ μικρότερη, ενώ θα ταυτίζεται ο εναέριος χώρος με τα χωρικά μας ύδατα (σήμερα ο μεν εθνικός εναέριος χώρος είναι δέκα μίλια, τα δε χωρικά μας ύδατα 6 μίλια). Έχοντας υπόψη την εικόνα που επικρατεί στις δύο χώρες, είναι βέβαιο ότι οι συμφωνίες θα προκαλέσουν πολιτική θύελλα.

Ταυτόχρονα με τη δημοσιοποίηση της συμφωνίας, οι δύο πρωθυπουργοί θα δώσουν στη δημοσιότητα ένα Κείμενο Αρχών που θα υπογραμμίζει την επιτυχία της διπλωματίας, αλλά ταυτόχρονα θα δεσμεύει τις δύο χώρες τόσο όσον αφορά την τήρηση των συμφωνηθέντων όσο και για τις πολιτικές του μέλλοντος. Είναι πολιτική απόφαση να κλείσουν όλα τα προβλήματα και να μην υπάρξουν εκκρεμότητες για το μέλλον.

Έτσι, οι δύο κυβερνήσεις θα δεσμεύονται για την τήρηση των όσων συμφωνηθούν για τον εναέριο χώρο, το FIR και τα χωρικά ύδατα και θα δηλώνουν ότι κλείνει το κεφάλαιο αυτό. Δηλαδή αν π. χ. σε ορισμένες περιοχές του Αιγαίου τα χωρικά ύδατα και ο εναέριος χώρος θα είναι 7 ή 8 μίλια, η Ελλάδα θα δεσμευθεί ότι θα σεβαστεί τη συμφωνία και, παράλληλα, θα δεσμευθεί ότι παραιτείται από το δικαίωμα επέκτασης στα δώδεκα μίλια. Εννοείται ότι θα αποσυρθούν και οι θεωρίες περί «γκρίζων ζωνών» εκ μέρους της Άγκυρας.

Παράλληλα, το ντοκουμέντο της συμφωνίας θα προδιαγράφει τις επόμενες ενέργειες των δύο κυβερνήσεων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, πιθανότατα το διαδικαστικό πλαίσιο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Άλλωστε, η συμφωνία για τα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο είναι προαπαιτούμενο για την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ). Σημειώνεται ότι το συνυποσχετικό που απαιτείται για την προσφυγή στο ΔΔΧ πρέπει να ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο.

Η δημοσιοποίηση του Κειμένου Αρχών θα σηματοδοτήσει την έναρξη του δεύτερου κύκλου διαπραγματεύσεων, οι οποίες θα αφορούν την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και θα είναι οι πλέον δύσκολες από πολιτική άποψη, λόγω των αντιδράσεων για την πρώτη συμφωνία. Οι διαπραγματεύσεις λοιπόν για την υφαλοκρηπίδα είτε θα οδηγήσουν σε διμερή συμφωνία είτε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, κάτι που πλέον αντιμετωπίζουν θετικά και οι Τούρκοι. Ωστόσο, το θέμα της Χάγης δεν είναι τόσο απλό. Με λίγα λόγια, το ΔΔΧ δεν πρόκειται να αποφανθεί ότι το Αιγαίο ανήκει στην Ελλάδα ή ότι η Τουρκία δεν έχει συμφέροντα. Ειδικότερα στην ελληνική πολιτική σκηνή α διαφοροποιήσεις είναι δυνατόν να δυναμιτίσουν το κλίμα, αν οι πολιτικές δυνάμεις δεν είναι από. πριν ενημερωμένες για τα σχέδια Πα πανδρέου – Ερντογάν. Οι κοινωνικές και πολιτικές ισορροπίες στην Ελλάδα είναι εύθραυστες και η επίδραση του μνημονίου στην πολιτική συμπεριφορά ίσως επιδράσει καταλυτικά στα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής που οξύνονται μέρα με τη μέρα.

Το κατ’ αρχήν ζήτημα, που ήδη απασχολεί το στενό κύκλο των ενημερωμένων παραγόντων του υπουργείου Εξωτερικών, είναι ότι το Κείμενο Αρχών απαιτεί τεράστια προσοχή και υψηλού επιπέδου διαπραγματευτική ικανότητα, προκειμένου να μην οδηγήσει την Ελλάδα σε διπλωματική τραγωδία εν μέσω δεσμεύσεων και συμφωνιών που μπορεί με τη σειρά τους να οδηγήσουν σε ολοκληρωτική κηδεμονία της χώρας.

ΣΥΣΚΕΨΗ
Την περασμένη Πέμπτη (9 Σεπτεμβρίου) κορυφαίοι διπλωματικοί παράγοντες, εμπειρογνώμονες και εξωυπηρεσιακές προσωπικότητες πήραν μέρος σε πολύωρη κλειστή σύσκεψη κατά την οποία αναλύθηκαν κυρίως η τακτική, οι προθέσεις και οι δυνατότητες της Τουρκίας και οι ελληνικές απαντήσεις. Στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης αναπτύχθηκε έντονος προβληματισμός για το γεγονός ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση σε όλα τα επίπεδα, καθώς έχει ισχυρή διεθνή υποστήριξη, έχει ισχυρές συμμαχίες και ένα πολιτικό σκηνικό χωρίς προβλήματα, ενώ έχει επίσης πολιτικό και διαπραγματευτικό σχέδιο, σε αντίθεση με την Ελλάδα και το πολιτικό της προσωπικό, που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στο μνημόνιο. Κυρίως αναλύθηκε η επιθετικότητα της Άγκυρας που ποιοτικά είναι κλιμακούμενη. Ταυτόχρονα στην ίδια σύσκεψη επισημάνθηκε η ανάγκη η πολιτική ηγεσία της χώρας να πει ορισμένες αλήθειες στο λαό, που συμπυκνώνονται στη διαμόρφωση μιας νέας αντίληψης για τα δίκαια και τα δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο. Σαφώς και ή Τουρκία έχει τα αδύνατα σημεία της, τα οποία και επισημάνθηκαν στη σύσκεψη.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η Τουρκία και προσωπικά ο κ. Ερντογάν είναι αυτός που πλέον θέτει τα χρονοδιαγράμματα. Όσον αφορά την κατ’ αρχήν συμφωνία και το
κών που τους πλαισιώνει εργάζονται πάνω σε χάρτες. Για παράδειγμα, υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχει περίπτωση να δεχθεί η ελληνική πλευρά ότι το Καστελόριζο δεν έχει υφαλοκρηπίδα. Το θέμα είναι πόση επήρεια έχει η υφαλοκρηπίδα του ελληνικού νησιού, δηλαδή πόσο εύρος έχει και προς ποια κατεύθυνση εκτείνεται ώστε να συμπεριλάβει πιθανούς ενεργειακούς κόρους. Η Τουρκία, από την πλευρά Γης, θεωρεί ότι τα δικά της παράλια έχουν την περισσότερη επήρεια και κατά συνέπεια το Καστελόριζο έχει ελάχιστα δικαιώματα. Ακόμη και το Δικαστήριο της Χάγης δεν είναι βέβαιο ότι θα πάρει μια απόφαση που θα είναι με σαφήνεια υπέρ της Ελλάδας ή της Τουρκίας. Αυτό αφορά σε μεγάλο ποσοστό και τα Δωδεκάνησα Σε κάθε περίπτωση, σημαντική επίδραση θα έχει η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Όσο περισσότερο τα επεκτείνει τόσο μικρότερη θα είναι η ζώνη των τουρκικών συμφερόντων.

Σύμφωνα με έγκυρους νομικούς κύκλους, η Ελλάδα μπορεί να κηρύξει μονομερώς ΑΟΖ σε συνεργασία με Κείμενο Αρχών, ο Τούρκος πρωθυπουργός είναι αυτός που υπογράμμισε την ανάγκη η πρώτη φάση των διαπραγματεύσεων να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου ώστε να επικεντρωθεί στη συνέχεια στον προεκλογικό αγώνα εν όψει των εκλογών του επόμενου έτους.

Επίσης, ο κ. Ερντογάν είναι αυτός που έχει προτείνει και οι συνομιλίες για την υφαλοκρηπίδα να έχουν χρονικό ορίζοντα. Έλληνες διπλωμάτες έχουν διαμηνύσει στην κυβέρνηση ότι η Άγκυρα θα επιδιώξει το ταχύτερο δυνατό να υπάρξει ένα νέο καθεστώς στο Αιγαίο γιατί, όπως επισημαίνουν, η Τουρκία θεωρεί αυτή τη στιγμή αδύναμη την Ελλάδα και επειδή το μεγάλο πρόβλημα εστιάζεται στο Καστελόριζο θα επιδιώξει την παραίτηση ή την αδρανοποίηση της χώρας μας όσον αφορά την πρόσβαση στις ενεργειακές πηγές της Ανατολικής Μεσογείου.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ
Είναι προφανές ότι οι Έλληνες διαπραγματευτές και η ομάδα των νομικών από
την Κύπρο ή και άλλες χώρες. Επισημαίνουν όμως ότι άλλο η κήρυξη και άλλο η οριοθέτηση. Γιατί η απόλαυση των δικαιωμάτων, δηλαδή των ενεργειακών πόρων, απαιτεί οριοθέτηση. Η Τουρκία αντιδρά ακριβώς στην οριοθέτηση και σημειώνει ότι σε διεθνές επίπεδο υπάρχει κοινή οριοθέτηση της ΑΟΖ, κατά συνέπεια δεν τίθεται θέμα να αποδεχθούν την άποψη ότι η Ελλάδα μπορεί και να κηρύξει και να οριοθετήσει μονομερώς την ΑΟΖ.

Η βεβαιότητα ότι στην Ανατολική Μεσόγειο υπάρχουν υδρογονάνθρακες έχει προκαλέσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον και η ιδέα και μόνο ότι η Τουρκία μπορεί να έχει περιορισμένη πρόσβαση προκαλεί νευρική κρίση στην Άγκυρα.

Είναι λοιπόν πρωτίστως ζήτημα πολιτικής αυτοπεποίθησης και σχεδιασμού τι ακριβώς θα διεκδικήσει η Ελλάδα και υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα ότι οι πρόσφατες επιτροπές κολεγιακού τύπου που επινοήθηκαν από τον πρωθυπουργό για το στρατηγικό σχεδιασμό της κυβέρνησης δεν αφορούν τα μεγάλα αυτά θέματα.

Πηγή: Εφημερίδα "VETO"
Τμήμα ειδήσεων elliniki-stratigiki



Read more: http://infognomonpolitics.blogspot.com/2010/09/deal.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+InfognomonPolitics+%28InfognomonPolitics%29#ixzz108XQqMln

Κυριακή 25 Ιουλίου 2010

Τουρκική επιχείρηση τριών κινήσεων σε Αν. Μεσόγειο





Bookmark and Share
Το «Πίρι Ρέις», το «Τσεσμέ» και τα ενεργειακά κοιτάσματα στην περιοχή

Του Σταυρου Λυγερου
Η ταυτόχρονη διεξαγωγή ερευνών από δύο τουρκικά σκάφη σε υφαλοκρηπίδα που σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ανήκει στην Ελλάδα δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Σηματοδοτεί σχεδιασμούς της Αγκυρας που η Αθήνα αργά ή γρήγορα θα ξαναβρεί μπροστά της.

Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει σαφώς ότι τα κατοικημένα νησιά έχουν δική τους Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) κι ότι αυτή ορίζεται με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, όπως ορίζεται και η ΑΟΖ των ηπειρωτικών περιοχών (άρθρο 121, παρ. 2). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι λόγω της ύπαρξης των ελληνικών νησιών, η Ελλάδα έχει δυνάμει το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται και τη θάλασσα και τον βυθό στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου. Δυνάμει, επειδή πρέπει να προηγηθεί οριοθέτηση.

Η Τουρκία αυθαιρέτως ισχυρίζεται ότι τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα. Γι’ αυτό κι αποφεύγει επιμελώς να μιλάει για ΑΟΖ. Οσο η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν είχε κυρωθεί από τον αναγκαίο αριθμό κρατών για να καταστεί διεθνές δίκαιο, η Αθήνα είχε μια δικαιολογία να μιλάει κι αυτή για υφαλοκρηπίδα κι όχι για ΑΟΖ. Αυτό, όμως, έχει ήδη συμβεί εδώ και πολλά χρόνια.

Ας σημειωθεί ότι η Αθήνα πρωτομίλησε για ΑΟΖ πριν από μερικές ημέρες, παρότι αυτή η έννοια του διεθνούς δικαίου ενισχύει σημαντικά τις ελληνικές θέσεις. Το απέφευγε, επειδή η Αγκυρα είχε απειλήσει ότι εάν η Ελλάδα θέσει θέμα ΑΟΖ, οι διερευνητικές επαφές θα διακοπούν και θα προκληθεί κρίση.

Με την απειλή πρόκλησης κρίσης, η Τουρκία έχει επιβάλει από τη δεκαετία του 1970 το πάγωμα ελληνικών σεισμικών ερευνών έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Το σκάφος «Τσεσμέ» στάλθηκε στο Θρακικό πέλαγος για να προειδοποιήσει την Αθήνα ότι οι έρευνες που προτίθεται να δρομολογήσει στα ελληνικά χωρικά ύδατα δεν πρέπει να επεκταθούν εκτός.

Ενώ στο Αιγαίο εμπλέκονται μόνο η Ελλάδα και η Τουρκία, στην ανατολική Μεσόγειο εμπλέκονται κι άλλες χώρες. Οταν προέκυψαν ενδείξεις ύπαρξης πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι παράκτιες χώρες έσπευσαν να δρομολογήσουν την ανακήρυξη ΑΟΖ. Με δεδομένο αυτό και λόγω της γεωγραφικής θέσης του Καστελόριζου, το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Ρόδου και Κύπρου είναι δυνάμει ελληνική ΑΟΖ. Η Αγκυρα, όμως, θεωρεί την ίδια περιοχή δυνάμει τουρκική υφαλοκρηπίδα (αποφεύγει να μιλάει για ΑΟΖ), επικαλούμενη τον ισχυρισμό ότι τα νησιά δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα.

Οι στόχοι

Στόχος της Αγκυρας είναι να αποτρέψει την ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ στην ανατολική Μεσόγειο. Στο πλαίσιο αυτό, κινήθηκε σε τρία επίπεδα:

- Οι Τούρκοι παρενέβησαν διπλωματικά κυρίως στην Αίγυπτο, με σκοπό να αποτρέψουν μια συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ελλάδα. Μια τέτοια συμφωνία θα δημιουργούσε προηγούμενο, αφού οι ΑΟΖ των δύο χωρών εφάπτονται μόνο εάν αναγνωριστεί το δικαίωμα του Καστελόριζου να έχει ΑΟΖ. Το αποτέλεσμα της τουρκικής παρέμβασης είναι ότι οι Αιγύπτιοι συνομιλούν για οριοθέτηση ΑΟΖ και με την Ελλάδα και με την Τουρκία, ενώ μόνο με μία εξ αυτών μπορούν να έχουν αντικείμενο προς οριοθέτηση.

- Οι Τούρκοι προσπαθούν με συνεχή και έντονη αεροναυτική παρουσία να θέσουν υπό τον στρατιωτικό έλεγχό τους τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου - Κύπρου.

- Οι Τούρκοι πραγματοποιούν σεισμικές έρευνες, παλαιότερα με νορβηγικό σκάφος και τώρα με το «Πίρι Ρέις», προκειμένου να δημιουργήσουν τετελεσμένο.

Οι σεισμικές έρευνες του «Πίρι Ρέις» δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Τον Οκτώβριο 2008, ο Τούρκος αρχηγός ΓΕΝ Μετίν Ατάτς είχε δηλώσει: «Εκτιμώ ότι η ανατολική Μεσόγειος θα καταστεί εστία προστριβών και συγκρούσεων, επειδή προσεχώς θα αποκτήσει σπουδαιότητα. Λόγω των πετρελαίων που διαθέτει, θα μετατραπεί σ’ έναν δεύτερο Κόλπο. Η Τουρκία πρέπει να επαγρυπνεί και να αντιδράσει».

Εναν μήνα αργότερα, ειδικό νορβηγικό σκάφος με τη συνοδεία τουρκικής φρεγάτας πραγματοποίησε σεισμικές έρευνες νοτίως του Καστελόριζου. Οι έρευνες διακόπηκαν κατόπιν ελληνικών διαβημάτων στο Οσλο και στη νορβηγική εταιρεία. Το 2009 οι Τούρκοι ανακοίνωσαν τη διεξαγωγή νέων σεισμικών ερευνών στην αν. Μεσόγειο. Οι τωρινές έρευνες του «Πίρι Ρέις» είναι συνέχεια εκείνης της απόφασης.

Ατονες οι πρώτες ελληνικές αντιδράσεις

Η κυβέρνηση Παπανδρέου δηλώνει πως δεν θα παρασυρθεί από τις τουρκικές προκλήσεις. Εννοεί ότι δεν θα επιχειρήσει να εμποδίσει τις τουρκικές έρευνες, γεγονός που θα στρατιωτικοποιούσε την κρίση. Εκτός από στρατιωτική αντίδραση, υπάρχουν όμως και πολιτικοδιπλωματικές αντιδράσεις. Εάν εκμεταλλευθεί τις διαθέσιμες δυνατότητες, η Αθήνα μπορεί να εκθέσει διεθνώς την Τουρκία, αλλά και να την υποχρεώσει να πληρώσει υψηλό πολιτικό κόστος για την αυθαιρεσία της. Η μικρή κι αδύναμη Κυπριακή Δημοκρατία μπλόκαρε το κεφάλαιο για την ενέργεια στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, όταν τουρκικά πλοία και αεροσκάφη παρεμπόδισαν ερευνητικά σκάφη που πραγματοποιούσαν σεισμικές έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ.

Μέχρι στιγμής, όμως, η κυβέρνηση Παπανδρέου περιορίζεται σε διαβήματα. Ανεχόμενη στην πράξη τις έρευνες του «Πίρι Ρέις» σε δυνάμει ελληνική ΑΟΖ, ουσιαστικά ανέχεται την υπονόμευση νόμιμων ελληνικών δικαιωμάτων. Είναι στο χέρι της να διαψεύσει όσους ισχυρίζονται ότι οι τουρκικές προκλήσεις λειτουργούν σαν εμβρυουλκός για την απόσπαση μιας συμφωνίας συνεκμετάλλευσης, όπως επιδιώκουν και η Αγκυρα και η Ουάσιγκτον. Συνεκμετάλλευση, που βεβαίως δεν θα γίνει με βάση τα ποσοστά ΑΟΖ που προκύπτουν από το διεθνές δίκαιο, αλλά από διμερή διαπραγμάτευση, η οποία θα αντανακλά τον δυσμενή για την Ελλάδα συσχετισμό δυνάμεων.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Read more: http://infognomonpolitics.blogspot.com/2010/07/blog-post_25.html?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+InfognomonPolitics+%28InfognomonPolitics%29#ixzz0ufKJXhQy