Τετάρτη 28 Μαρτίου 2012
Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2011
Πέμπτη 24 Μαρτίου 2011
Νέο Βιβλίο του Γ. Κοντογιώργη: "Περί ΕΘΝΟΥΣ και ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ"
Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009
Η ιλιαδορωμέηκη πολιτική επιστήμη στον Μακρυγιάννη
Θεόδωρος Ι. Ζιάκας
(Εισαγωγή στο δοκίμιο του Κώστα Ζουράρι για τον Μακρυγιάννη με τίτλο: Να την χέσω τέτοια λευτεριά, οπού θα κάμω εγώ εσένα πασιά! Και υπότιτλο: ώ μέγ’ αναιδές, κυνώπα, κερδαλεόφρον!)
Δεν θα σας μιλήσω για τον Κώστα Ζουράρι ως αγαπητό Φίλο. Ούτε για τον Ζουράρι - τηλεοπτικό προβοκάτορα. Ούτε βέβαια για τον Ζουράρι – Δον Κιχώτη της τρέχουσας πολιτικής. Που τελευταία εξεστράτευσε μαζί με τον Παπαθεμελή εναντίον των πολιτικών μας ανεμομύλων.
Θα σας μιλήσω για τον Ζουράρι επιστήμονα. Γιατί αυτό που πριν απ’ όλα υπολήπτομαι στον Ζουράρι είναι η επιστημοσύνη του. Η ρωμέηκη επιστημοσύνη που την γνώρισα από τα επιστημονικά του συγγράμματα: τη Θεοείδεια παρακατιανή, τα Άθλια Άθλα Θέμεθλα, το Νυν αιωρούμαι και τώρα το δοκίμιό του για τον Μακρυγιάννη.
Πριν έρθω στο επιστημονικό αντικείμενο ας αναφερθώ πρώτα στον τόπο και το χρόνο του θέματος.
Το παρόν είναι ένα βιβλίο για τον Μακρυγιάννη. Τον Μακρυγιάννη που μας τον αποκάλυψε η Γενιά του '30. Όταν η λογοτεχνική και καλλιτεχνική αυτή γενιά έψαχνε για την ταυτότητα του Τόπου της. –Όπως έκανε κι όλος ο κόσμος τον Μεσοπόλεμο, όταν είχε καταρρεύσει η τότε «παγκοσμιοποίηση» και αναζητούσε ο καθένας τις δικές του δυνάμεις για να στηριχτεί. Ή αλλιώς: τότε που ήταν η πρώτη μεγάλη υποστροφή της Νεωτερικότητας από τον μοντέρνο ατομικισμό στον μοντέρνο κολεκτιβισμό.
Όλοι οι εκπρόσωποι αυτής της Γενιάς εξαίρουν το φρόνημα του Μακρυγιάννη και προπαντός την εκπληκτική του γλώσσα. Τη γλώσσα του αγράμματου αυτού Ήρωα του ‘21.
Το λαϊκό και το εθνικό, η παράδοση και η δημιουργία, δεν είχαν ακόμη τότε χωρίσει εντελώς τα τσανάκια τους στα μυαλά των μορφωμένων μας. Δεν ήταν όπως συμβαίνει σήμερα που αυτά τα δίπολα κονταροχτυπιούνται μέσα τους και πάνω από το Τίποτα. Σήμερα που η όποια αναφορά στα κείμενα της Γενιάς του 30, είτε για τον Παπαδιαμάντη είτε για τον Μακρυγιάννη, μοιάζουν ακατανόητη οπισθοδρομική εμμονή.
Αλλά μήπως απλώς συνεχίζει κι ο Ζουράρις στο ρυθμό της Γενιάς του 30; Όχι, αν και πολύ την υπολήπτεται αυτή τη Γενιά.
Κάνει κάτι που ποτέ δεν έκανε η Γενιά του ’30. Ούτε κανείς από τους κατοπινούς υμνωδούς της. Κάνει κάτι άλλο, που το έχουμε μάλιστα πολύ ανάγκη σήμερα, που αιωρούμαστε επικίνδυνα πάνω από το Μηδέν: Μας μιλά για την πολιτική σκέψη του Μακρυγιάννη, όπως αυτή αναδύεται ολοζώντανη στα Απομνημονεύματά του.
Είναι δυνατόν να έχει επιστημονική αξία η πολιτική σκέψη του αγράμματου οπλαρχηγού του ‘21;
Μοιάζει παραδοξολογία, αλλά η αλήθεια είναι ότι ο Μακρυγιάννης βάζει κάτω όλους τους προφεσόρους μας, δικούς και ξένους. Αυτό είναι το πρώτο μεγάλο μάθημα από την ανάλυση του Ζουράρι. Όποιος δεν με πιστεύει ας μελετήσει Μακρυγιάννη με τη βοήθεια του Ζουράρι και θα καταλάβει. Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα.
Το δεύτερο μεγάλο μάθημα από την ανάλυση του Ζουράρι είναι ότι η επιστημονική σκέψη του Μακρυγιάννη συμπίπτει, παραδόξως, με ό,τι βρίσκουμε στην Ιλιάδα και στον Θουκυδίδη.
Δύο τινά μπορούν να εξηγήσουν το παράδοξο:
Ή ότι ο Μακρυγιάννης ήταν ξεσκολισμένος μελετητής του Ομήρου και του Θουκυδίδη, πράγμα βεβαίως αδύνατο, αφού ήταν εντελώς αγράμματος.
Ή τους βύζαξε με το γάλα της μάνας του, στα πλαίσια του τοπικού του Κοινού. Και απλώς επιμαρτυρεί την επιστήμη της κεντρικής παράδοσης του ελληνικού πολιτισμού, της ενσωματωμένης στην κοινοτική κουλτούρα.
Το δεύτερο βέβαια συμβαίνει. Πράγμα απολύτως φυσιολογικό. Μας φαίνεται παράδοξο επειδή την αγνοούμε πλέον τη σπουδαία αυτή παράδοση. Όπως αγνοούμε και τον πολιτειακό της φορέα αυτής: τα Κοινά των Ελλήνων. Τα Κοινά που ήταν ζωντανά από το 800 π.Χ. μέχρι το 1833, που τα καταργήσαμε για να επιβιβαστούμε κακήν κακώς στο πολιτισμικό διαστημόπλοιο της Νεωτερικότητας.
Επειδή είναι Κοινός ο Λόγος, λέει ο Ηράκλειτος, ζουν οι μέτοχοί του ως ιδίαν έχοντες φρόνησιν. Ως πολίτης/οπλίτης/οπλαρχηγός του Κοινού μετέχει στον Λόγο του. Και μεταβάλλεται, ο εντελώς αγράμματος, σε έναν από τους πιο μορφωμένους του καιρού του, κατά τη σημαδιακή διατύπωση του Σεφέρη.
Κάτι παραπάνω: Ο Μακρυγιάννης είναι και ιδιοφυής κατά χάριν (έχει χάρισμα) προβάλλει στην ελληνική ιστορία σαν η τελευταία κορυφή της μακράς πολιτειολογικής οροσειράς, που ξεκινά με τον Όμηρο, κορυφώνεται με τον Θουκυδίδη και διασχίζει το Βυζάντιο, με ψηλότερη εκεί κορφή τον Πατριάρχη Φώτιο.
Το βιβλίο αναλύει τα επιστημολογικά σχήματα του Μακρυγιάννη, κάνοντας συνεχώς φλας μπακ στην Ιλιάδα, στον Θουκυδίδη και στους Έλληνες Πατέρες: στη νηπτική τους διάκριση και στον αντιμανιχαϊσμό τους. Για να μας αφήσει άναυδους μπρος στις απίστευτες εννοιολογικές συμπτώσεις, που πιστοποιούν όχι κάποιο «θαύμα» ή κρυμμένο «μυστικιστικό νήμα», αλλά την πολύπαθη εθνική συνέχεια των Ελλήνων στο επίπεδο της πολιτικής τους παράδοσης (κουλτούρας και σκέψης).
Είπα στην αρχή ότι μας δίνει κάτι που πολύ μας χρειάζεται. Γιατί:
Διότι, άρθρο πρώτο της ιλιαδορωμέηκης επιστήμης: Το πολιτικό πεδίο είναι χαοτικό, ασταθές και ρευστό, γεμάτο αόρατες δίνες -ή «μαύρες τρύπες» επί το νεωτερικότερον. Που άμα πέσεις μέσα δεν ματαφαίνεσαι. Έχουσι γαρ ταραγμόν αι φύσεις βροτών. Άρα: το πρόβλημα είναι εδώ ότι δεν ξέρεις πού πατάς και πού πηγαίνεις. Δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει.
Διότι, άρθρο δεύτερο της ιλιαδορωμέηκης επιστήμης: πρέπει να γνωρίζεις τα βασικά για τη φύση του πολιτικού πεδίου αν θέλεις να φαίνεσαι και να ματαφαίνεσαι, μέσα σ’ αυτό. Να ξέρεις δηλαδή ποιο είναι το αντικείμενο, τα κίνητρα, η φυσιολογία και η επιστημολογία του πολιτικού πεδίου.
Και έρχομαι σ’ αυτά. Στα βασικά. Σύμφωνα με τον Μακρυγιάννη, τους Πατέρες, τον Θουκυδίδη, τον Όμηρο, τον Ζουράρι, είναι ανυπερθέτως τα ακόλουθα τέσσερα:
Το Αντικείμενο: Περί ελευθερίας ή άλλων αρχής (Θουκυδίδης). Για την ελευθερία ή την εξουσία. Όλα τα άλλα είναι φούμαρα. Ή τουλάχιστο γενναία ψεύδη (Πλάτων, Μακρυγιάννης).
Τα Κίνητρα: Τιμή, δέος, ωφέλεια (φιλοδοξία, φόβος, συμφέρον –οτιδήποτε «υψηλότερο» τούτων είναι εκ προοιμίου ευσεβώς ή ιδιοτελώς ύποπτο).
Η Φυσιολογία: Το συναμφότερον (Το σωστό και το καλό είναι σχετικά: εγώ ο «καλός» και «σωστός» και συ ο όλως «λάθος» και «κακός», είμαστε ένα. Εσύ μετέχεις στο «καλό» μου κι εγώ στο «κακό» σου. Και ανά πάσα στιγμή, με μια στροφή του κύκλιου πολιτικού πεδίου -και χωρίς καλά καλά να το καταλάβω- έρχομαι εγώ στη θέση σου κι εσύ στη δική μου. Είναι νόμος που δεν χωρά εξαιρέσεις.)
Η Επιστημολογία: Δύο αρχές:
Πολυαιτιοκρατία (ποτέ δεν είναι μία και μόνο η αιτία στα πολιτικά –η περιβόητη αναγωγή στην «τελευταία ανάλυση» είναι μια πελώρια ανοησία).
Λογική απροσδιοριστία (Τα πολιτικά είναι ασαφή. Γι’ αυτό το πιστόν της επιστήμης απαιτεί ακριβή λόγο με κατάλληλα ασαφείς διατυπώσεις. Εξαιρέσεις επί του αβεβαίου και ασαφούς έχουμε μόνο δύο:
- Τον νόμο της αποτροπής: το προαμύνεσθαι. (Κάλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε.)
- Τον «νόμο του Παγώνδα»: «πιθανότερος εχθρός ο γείτονας», ο «απέναντι». (Απ’ αυτόν προαμύνεσθαι.))
Θα μείνω στα τέσσερα αυτά «οντολογικά» στοιχεία του πολιτικού πεδίου, παραπέμποντας για τη λεπτομερή τους εξήγηση και για τα παραιτέρω στον Ζουράρι.
Θα κλείσω με τον τίτλο και τον υπότιτλο του βιβλίου:
Ο τίτλος (Να την χέσω τέτοια λευτεριά, οπού θα κάμω εγώ εσένα πασιά!) μας μιλά για μετάβαση από τον παλιο-οθωμανισμό και τον παλιο-ραγιαδισμό σε έναν πιθανό νεο-οθωμανισμό και νεο-ραγιαδισμό. Και τους ρίχνει προκαταβολικά το χέσιμο που τους χρειάζεται.
Ο ιλιαδικός υπότιτλος (ώ μέγ’ αναιδές, κυνώπα, κερδαλεόφρον!) νομιμοποιεί διαχρονικώς τον ακρογωνιαίο λίθο του ελληνικού πολιτικού πεδίου: τον ασεβή κατά πρόσωπο χλευασμό πάσης εξουσιαστικής Αυθεντίας.
Υστερόγραφο: Είμαστε ωραίοι, δε λέω. Αλλά κατά το συναμφότερον: δηλαδή έχει και το Ιλιαδορωμέηκο τη σκοτεινή του πλευρά. Αν κοιτάμε μόνο τη φωτεινή δεν κάνουμε χωριό. Αν, για παράδειγμα, δεν καταλάβουμε: σε ποια περιοχή του Κοσμοδιαστήματος ταξιδεύουμε σήμερα, γιατί καταντήσαμε κάποτε υποζύγια «της Αγιωτάτης των Οθωμανών Βασιλείας», γιατί νωρίτερα «ο κόσμος ο ελληνικός ο μέγας» είχε γίνει -κατά τη σκληρή διατύπωση του Άρη Ζεπάτου- θερμοκοιτίδα του Ισλάμ, λυπάμαι, αλλά αυτό που φοβόμαστε δεν θα το αποφύγουμε
Αναδημοσίευση από το Αντίφωνο
- Ημερομηνία δημοσίευσης: 30-10-09καί τό LoMak's Blog
Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2009
«12/2008 Οι νέοι, η ελευθερία και το κράτος»
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ- ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης θα παρουσιάσει το βιβλίο του «12/2008 Οι νέοι, η ελευθερία και το κράτος» και θα συζητήσει με τους πολίτες που θα παρίστανται, για τα θέματα του βιβλίου, την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2009, στις 20.30, στο café του Βιβλιοπωλείου IANOS (Σταδίου 24).
Από τις εκδόσεις IANOS κυκλοφορεί το νέο βιβλίο του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη «12/2008, Οι νέοι, η ελευθερία και το κράτος», στο οποίο ανατέμνει την κρίση του ελληνικού πολιτικού συστήματος και τον χαρακτήρα του αδιεξόδου της νεοτερικότητας με αφορμή την πρόσφατη εξέγερση της νεολαίας και την παγκόσμια χρηματοπιστωτική αναταραχή. Συγχρόνως διαλογίζεται για την κατεύθυνση της εξέλιξης που αναμένεται να λάβει ο κόσμος στο περιβάλλον του 21ου αιώνα.
Όντως ο συγγραφέας διαπιστώνει ότι η στασιαστική έκφραση της οργής των νέων του περασμένου Δεκεμβρίου, ανεξαρτήτως της αφορμής που την προκάλεσε και της άμεσης αιτιολογίας της, ανέδειξε με μεγάλη καθαρότητα το αδιέξοδο της εποχής μας. Αδιέξοδο που οφείλεται στην ανατροπή της ισορροπίας μεταξύ κοινωνίας, κράτους και αγοράς, υπέρ της πολιτικής κυριαρχίας της τελευταίας. Αδιέξοδο με ειδικότερα ελληνικά χαρακτηριστικά, τα οποία τη φορά αυτή προέβαλαν στην παγκόσμια σκηνή ως προάγγελος γενικότερων εξελίξεων που δεν εγγράφονται στην περιοχή της παραδοσιακής αμφισβήτησης. Το γεγονός αυτό εξηγεί, άλλωστε, γιατί οι πολιτικές δυνάμεις παρακάμφθηκαν με τόση ευκολία από τους νέους, στα συναισθήματα των οποίων οι διακινητές της ιδεολογίας της καταστροφής επικράτησαν κατά κράτος και καρπώθηκαν εξ ολοκλήρου την οργή τους, δίδοντάς της διαστάσεις τυπικής εξέγερσης. Με δεδομένη την αίσθηση του αδιεξόδου, που έγινε εμφανής στο πρόταγμα της ελληνικής νεολαίας, είναι όμως εξίσου κατάδηλη στο σύνολο της νεοτερικής σκέψης, ο συγγραφέας επέλεξε να επικεντρώσει το ενδιαφέρον του στη διερώτηση για τη σημειολογία της κρίσης, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μιας προβληματικής για την κατεύθυνση της εξέλιξης. Στο πλαίσιο αυτό, διεξάγει ένα γόνιμο διάλογο με θεμελιώδεις έννοιες της εποχής μας, όπως της δημοκρατίας και της αντιπροσώπευσης, της αγοράς και του οικονομικού συστήματος, της ελευθερίας και των δικαιωμάτων, της αναρχίας και της ιδεολογίας της καταστροφής, της συλλογικής ταυτότητας και της κοσμο-πολιτειότητας, προκειμένου να αναδείξει το βάθος του γνωσιολογικού αδιεξόδου και του συντηρητικού εγκιβωτισμού της νεοτερικότητας. Πρόθεση του συγγραφέα δεν είναι να κατευθύνει τη σκέψη των νέων, αλλά να συμβάλλει στην αποδέσμευσή της από τα απολιθωμένα στερεότυπα της νεοτερικής γνωσιολογίας που την κρατούν δέσμια ποικίλλων όσων αναχρονισμών και προκαταλήψεων.
Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2009
Τί νομιμοποιεί την Ελληνική συνέχεια; (από τό "Η Δημοκρατία ως Ελευθερία", τού Γιώργου Κοντογιώργη)
"....Η ανεύρεση της δημοκρατίας σε όλες τις φάσεις του συστήματος τών πόλεων/κοινών της ελληνικής οικουμένης καί, προπάντων, στην οθωμανική περίοδο εγείρει σειρά από πολυσήμαντα ερωτήματα:
Τί εξηγεί την αναγνώριση της δημοκρατίας των κλασσικών χρόνων στό πλαίσιο του οικουμενικού κεκτημένου και, μάλιστα με όρους ταυτολογίας;
Τί συνεπάγεται η διαπίστωση αυτή για την τυπολογία των πολιτικών συστημάτων;
Τί αλλάζει ως πρός:
τη διευκρίνιση του περιεχομένου της συνέχειας και των μεταλλάξεων της ελληνικής κοσμοσυστημικής εξέλιξης,
την περιοδολόγηση της παγκόσμιας ιστορίας,
τη ματάβαση του νεότερου κόσμου στον ανθρωποκεντρισμό και, τελικά,
ως πρός την άποψη που έχει ο "νέος άνθρωπος" για τη θέση του στόν ιστορικό χρόνο και χώρο;
Αν όντως κάτι νομιμοποιεί κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο την ελληνική συνέχεια, αυτό είναι η αδιάκοπη επιβεβαίωση των καταστατικών παραμέτρων του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος μικρής κλίμακας και , στό πλαίσιο αυτό ,
η ενσάρκωση της ουσίας του από τις ελληνικές κοινωνίες ή, ορθότερα, από τις κοινωνίες του ελληνικού πολιτισμκού κύκλου.
Η κοσμοσυστημικά διατεταγμένη ανθρωποκεντρική συνέχεια του ελληνισμού όχι μόνον δεν διερράγη, όπως στην περίπτωση της δυτικής Ρώμης και, κατ΄επέκταση, της δυτικο-ευρωπαϊκής της περιφέρειας, ώστε να περιέλθει σε δεσποτική τροχιά,
αλλά εξακολούθησε, μεταλλασσόμενη, να βιώνει τα ίδια θεμέλια, ακόμη και όταν συνέβαινε να υποβάλλεται σε καυεστώς πολιτικής κατάκτησης από υπέρτερες, εξ επόψεως συμπαγούς ισχύος, δεσποτικές δυνάμεις. ..."
Γ. Κοντογιώργη: "Η Δημοκρατία ως Ελευθερία", Παττάκης, 2007, σελ.99.
"Η Δημοκρατία ως Ελευθερία. Δημοκρατία και αντιπροσώπευση". Τού Γιώργου Κοντογιώργη
Από τό οπισθόφυλλο τού βιβλίου:
Η δημοκρατία ορίζεται στο βιβλίο αυτό ως το ταυτολογικό ισοδύναμο της καθολικής ελευθερίας.
Κατά τούτο η δημοκρατία απάδει προς την ιδιοκτησιακή συγκρότηση του κοινωνικο-οικονομικού καί πολιτικού συστήματος, επειδή δημιουργεί σχέσεις εξουσίας που απομειώνουν στο οικείο πεδίο την ελευθερία.
Η δημοκρατία αντίκειται στό αντιπροσωπευτικό καί, μάλιστα, στο προ-αντιπροσωπευτικό σύστημα πού βιώνει ο κόσμος στίς μέρες μας.
Η προσέγγιση της δημοκρατίας ως ελευθερίας συνεπάγεται τη σαφή διαφοροποίηση του πολιτικού συστήματος από τό κράτος. Όταν τό κράτος ενσαρκώνει το πολιτικό σύστημα, η πολιτεία είναι ως εκ φύσεώς της μή δημοκρατική.
Η δημοκρατική αρχή επαγγέλεται την ενσάρκωση της πολιτείας από το κοινωνικό σώμα των πολιτών. Γι΄αυτό και η δημοκρατία προϋποθέτει την κατάργηση του καταμερισμού των κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών έργων που επάγεται "συμβάσεις" εξουσίας και, συνακόλουθα, της διαφοροποίησης του πολιτικού απο το κοινωνικό. Αναδεικνύει επίσης την ταυτοτική πολυσημία των ομάδων οι οποίες καλούνται να συγκροτηθούν με πρόσημο την αυτονομία.
Η προσέγγιση της δημοκρατίας ως ελευθερίας αποκαλύπτει ότι προτάγματα της νεοτερικότητας, όπως εκείνα της "κοινωνίας πολιτών", της "διακυβέρνησης", της "συμμετοχικής δημοκρατίας" κ.ά., είναι προφανώς μη δημοκρατικά, καθώς δεν αναιρούν και μάλλον ενισχύουν τη θεμέλια βάση του κρατούντος προ-αντιπροσωπευτικού συστήματος.
Ο συγγραφέας παρακολουθεί τις εφαρμογές της δημοκρατικής αρχής στο πλαίσιο του ελληνικού κοσμοσυστήματος αλλά και την προοπτική της ενόψει της μετάβασης στην τεχνοδικτυακή εποχή.
Υπό την έννοια αυτή, φαινόμενα όπως η "παγκοσμιοποίηση" αποτιμώνται σε συνάφεια με το καθολικό ανθρωποκεντρικό γινόμενο και όχι με γνώμονα την ιδεολογική επιλογή του κόσμου της νεοτερικότητας που ηγεμονεύει.
Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2009
"Η Δημοκρατία ως Ελευθερία. Δημοκρατία και αντιπροσώπευση". Τού Γιώργου Κοντογιώργη
Από τό οπισθόφυλλο τού βιβλίου:Η δημοκρατία ορίζεται στο βιβλίο αυτό ως το ταυτολογικό ισοδύναμο της καθολικής ελευθερίας.
Κατά τούτο η δημοκρατία απάδει προς την ιδιοκτησιακή συγκρότηση του κοινωνικο-οικονομικού καί πολιτικού συστήματος, επειδή δημιουργεί σχέσεις εξουσίας που απομειώνουν στο οικείο πεδίο την ελευθερία.
Η δημοκρατία αντίκειται στό αντιπροσωπευτικό καί, μάλιστα, στο προ-αντιπροσωπευτικό σύστημα πού βιώνει ο κόσμος στίς μέρες μας.
Η προσέγγιση της δημοκρατίας ως ελευθερίας συνεπάγεται τη σαφή διαφοροποίηση του πολιτικού συστήματος από τό κράτος. Όταν τό κράτος ενσαρκώνει το πολιτικό σύστημα, η πολιτεία είναι ως εκ φύσεώς της μή δημοκρατική.
Η δημοκρατική αρχή επαγγέλεται την ενσάρκωση της πολιτείας από το κοινωνικό σώμα των πολιτών. Γι΄αυτό και η δημοκρατία προϋποθέτει την κατάργηση του καταμερισμού των κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών έργων που επάγεται "συμβάσεις" εξουσίας και, συνακόλουθα, της διαφοροποίησης του πολιτικού απο το κοινωνικό. Αναδεικνύει επίσης την ταυτοτική πολυσημία των ομάδων οι οποίες καλούνται να συγκροτηθούν με πρόσημο την αυτονομία.
Η προσέγγιση της δημοκρατίας ως ελευθερίας αποκαλύπτει ότι προτάγματα της νεοτερικότητας, όπως εκείνα της "κοινωνίας πολιτών", της "διακυβέρνησης", της "συμμετοχικής δημοκρατίας" κ.ά., είναι προφανώς μη δημοκρατικά, καθώς δεν αναιρούν και μάλλον ενισχύουν τη θεμέλια βάση του κρατούντος προ-αντιπροσωπευτικού συστήματος.
Ο συγγραφέας παρακολουθεί τις εφαρμογές της δημοκρατικής αρχής στο πλαίσιο του ελληνικού κοσμοσυστήματος αλλά και την προοπτική της ενόψει της μετάβασης στην τεχνοδικτυακή εποχή.
Υπό την έννοια αυτή, φαινόμενα όπως η "παγκοσμιοποίηση" αποτιμώνται σε συνάφεια με το καθολικό ανθρωποκεντρικό γινόμενο και όχι με γνώμονα την ιδεολογική επιλογή του κόσμου της νεοτερικότητας που ηγεμονεύει.
Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2009
"ΝΥΝ...ΑΙΩΡΟΥΜΑΙ". Θουκυδίδης Αρχέτυπος, Τού Κώστα Ζουράρι
Το βιβλίο αυτό ήταν για μένα μια ευχάριστη έκπληξη.
Σ' αυτό, ο Κ.Ζουράρις, προτείνει μία διαφορετική ανάγνωση τού Θουκυδίδη.
Διαφορετική από αυτήν των Δυτικών και Δυτικότροπων μελετητών του.
Αυτοί, θεωρεί, όντας γαλουχημένοι με έναν μανιχαϊστικό, προτεσταντικό τρόπο σκέψης, ψάχνουν στις λέξεις και στις φράσεις τού Θουκυδίδη νοήματα και αποφάνσεις καθαρές, απόλυτες, όπου το Α είναι Α και σε καμιά περίπτωση Β.
Κι, όμως, θεωρεί ο Ζουράρις, οι λέξεις τού Θουκυδίδη, είναι πολλές φορές ασαφείς, προσπαθώντας να αποδώσουν την ίδια την αμφιβολία του για τα γεγονότα πού εξιστορεί, αμφιβολία πού απορρέει από την σύνθετη και αντιφατική φύση των εννοιών πού οι λέξεις προσπαθούν να αποδώσουν
Διότι, ο Θουκυδίδης, αναγνωρίζει , πώς οι πολλές παράμετροι πού καθορίζουν την πιστότητα μιάς εξιστόρησης, αναγκαστικά περιορίζουν την ακρίβειά της:
1. Η επιχειρηματολογία των δύο αντιμαχόμενων στρατοπέδων, των Αθηναίων και των Πελοπονησίων, πριν από το γεγονός, πχ μία μάχη.
2. Το ίδιο το γεγονός της σύγκρουσης.
3. Η εξιστόρηση της κάθε πλευράς για το συντελεσθέν γεγονός, πού πάντα τείνει να δικαιώσει την εξιστορούσα πλευρά.
4. Η άποψη τού συγγραφέα για τα πριν, τα μετά και για το ίδιο τό γεγονός.
Ο Θουκιδίδης ομολογεί πώς η εξιστόρηση του δεν μπορεί παρά να τείνει προς την απόδοση της αλήθειας (του), αλλά πώς υπάρχει μεγάλο περιθώριο σφάλματος...
Ε, αυτήν την αιώρηση, την φασματική απόδοση γεγονότων, δεν μπορεί να την αποδεχθεί το μυαλό τού ανθρώπου πού έχει μάθει να πνίγει την συνθετότητα τού κόσμου μέσα στην απολυτότητα των λέξεων και των εννοιών.
Η Θεώρηση τού Ζουράρι και τού Θουκυδίδη, οδηγεί στην αντιμετώπιση των ανθρώπων με επιείκεια.
Οι άνθρωποι είναι σύνθετοι, καλοί και κακοί στην συσκευασία τού ενός, άγγελοι και διάβολοι μαζί, συναμφότεροι, όπως λέει ο Ζουράρις
Έχει κάποιο δίκαιο και ο Κρέοντας και η Αντιγόνη..
Γλώσσα ρέουσα, γλαφυρή.
Κείμενο άκρως ευδιάβαστο και κατανοητό.
Ο Ζουράρις, είναι δάσκαλος, με όλη την σημασία της λέξεως..
Παρασκευή 14 Αυγούστου 2009
Γεωργίου Δ. Κοντογιώργη: "ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟΣΥΣΤΗΜΑ" Τόμος Α΄ Η κρατοκεντρική περίοδος της πόλης" Εκδόσεις Ι. Σιδέρη 2006
Από το οπισθόφυλλο:"Στο βιβλίο αυτό επιχειρείται μία νέα προσέγγιση τού ελληνισμού και μαζί της η ανασυγκρότηση του γνωσιολογικού και μεθοδολογικού υπόβαθρου των κοινωνικών επιστημών.
Η θεμελιώδης υπόθεση ότι ο Ελληνισμός αποτελεί, καταρχήν, το ταυτολογικό ισοδύναμο του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος μικρής κλίμακος (της πόλης) ανοίγει διάπλατα το δρόμο σε απαντήσεις σχετικά με τη φύση του, τις τυπολογικές σταθερές και μεταβλητές της ιστορικής του διαδρομής. Το ελληνικό κοσμοσύστημα δεσπόζει, με τον ένα ή τόν άλλο τρόπο, έως τις παρυφές του 20ου αιώνα.
Η κοσμοσυστημική ανάγνωση τού Ελληνισμού προβάλλει ως μία αναιρετική πρόταση στις νεοτερικές βεβαιότητες για την ιστορία και γενικότερα, για τις κοινωνικές επιστήμες. Κεντρικές έννοιες, όπως εκείνες της πολιτικής, της οικονομίας, της εργασίας, του κεφαλαίου, της ιδιοκτησίας, της ταυτότητας, του έθνους, της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης, τού νόμου, του πολίτη, του κοινωνικού και πολιτικού συστήματος και της τυπολογίας του, του δια-κρατικού ή ορθότερα, του κρατοκεντρικού περιβάλλοντος, της οικουμένης και κοσμόπολης, της εξέλιξης και της περιοδολόγησης της ιστορίας καί πάμπολλες άλλες, ορίζονται εκ νέου, μέ γνώμονα τη συγκριτική συνάντηση του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος μεγάλης κλίμακας (του κράτους-έθνους) πού βιώνει η εποχή μας με το ελληνικό ανθρωποκεντρικό παράδειγμα, με όρους αναλογίας.
Η συνεξέταση των δύο αυτών ανθρωποκεντρικών παραδειγμάτων εγείρει αναπόφευκτα το ερώτημα της αντιστοιχίας των φάσεων τους.
Ο συγγραφέας συμπεραίνει ότι η νεοτερικότητα είναι μία απλώς πρώιμη ανθρωποκεντρική φάση, εν αντιθέσει με τό ομόλογο ελληνικό πού αποδίδει ένα ολοκληρωμένο πανόραμα ανθρωποκεντρικής εξέλιξης"
(οι έγχρωμες υπογραμμίσεις είναι δικές μου).